İstanbul-İzmir-Ankara-Gaziantep

TEDAVİYE BAŞLAMA KRİTERLERİ

Bölüm 3: Tedaviye Başlama Kriterleri

İdeal başlama dönemi, kafa büyümesinin en hızlı olduğu 4 ila 6. aylar arasıdır.

İlk 3-4 ay, "repozisyonlama" (yatış pozisyonunu değiştirme) ve "tummy time" aktiviteleri ile hafif vakaların kendiliğinden düzelmesi için bir şans tanınır.

Tedavide genellikle 12. aydan sonra tedaviye başlanması halinde yeterli düzelme alınmaz. Kafa büyüme hızı 12. aydan sonra dramatik olarak yavaşlar ve suturlar kapanmaya başlar. 12-18 ay arası başlanan tedavilerde başarı oranı çok düşüktür ve tedavi süresi uzar.

Kısmi bir düzelme sağlayabilir ancak 4-6 ayda başlanan bir tedavi ile kıyaslanamayacak kadar az bir iyileşme olur.

Üç ana kritere bakılır:

  • Bebeğin Yaşı: İdeal pencerede (4-6 ay) olması.
  • Deformitenin Şiddeti: Ölçümlerde (CVA veya CI) orta veya şiddetli kategoride olması.
  • İlerlememe: Repozisyonlama ve/veya fizyoterapiye rağmen 4-6 hafta içinde düzelme görülmemesi.

Genellikle gerekmez. Hafif vakalar repozisyonlama, tummy time ve fizyoterapi ile çok büyük oranda düzelir veya kabul edilebilir sınırlar içine girer.

Eğer bebek 4-5 aylık olmuşsa ve 1 ay boyunca aktif repozisyonlamaya rağmen ölçümlerde düzelme yoksa veya kötüleşme varsa, kask tedavisi önerilir.

Şiddetli vakalarda repozisyonlamanın yeterli olma ihtimali çok düşüktür. Genellikle 3-4 aylıkken tanı konulduğunda, zaman kaybetmemek için doğrudan kask tedavisine başlanması önerilir.

Şiddetli brakiyosefali (arka tarafın tamamen düz olması), plajiyosefaliye göre kendiliğinden düzelme eğilimi daha az olan bir durumdur. Bu nedenle şiddetli CI değerlerinde 3-4 aylıkken tedaviye başlanması önerilir.

Evet. Tortikolis varsa, bebeğin kask tedavisiyle birlikte eş zamanlı olarak mutlaka fizyoterapi alması gerekir. Sadece kask tedavisi, tortikolisi düzeltmez.

Evet. Tedavi edilmemiş (cerrahi gerektiren) kraniosinostoz, tedavi edilmemiş hidrosefali (şantlanmamış), ciddi kafa derisi hastalıkları veya kask materyaline karşı bilinen alerji durumlarında uygulanmaz.

Evet, prematüre bebeklerde "düzeltilmiş yaş" (corrected age) dikkate alınır. Örneğin, 2 ay erken doğan bir bebek 6 aylık olduğunda, düzeltilmiş yaşı 4 ay kabul edilir ve tedavi için ideal zamandadır.

Hekim kararı sonrası, kraniyal tekniker tarafından bebeğin kafa ölçüsü alınır. Bu işlem, 3D tarayıcı ile ölçüsü alınarak yapılır. Alınan ölçüye göre bilgisayar destekli tasarım (CAD/CAM) ile bebeğe özel bir kask üretilir.

Dış kabuk sert bir termoplastik (genellikle polipropilen veya benzeri) malzemeden, iç kısım ise teması sağlayan medikal sınıf, yumuşak bir köpük (foam) malzemeden yapılır.

Hayır, bu en önemli yanılgıdır. Kask, pasif bir ortezdir ve kafaya baskı yapmaz. Kaskın iç tasarımı, çıkıntılı (bombeli) alanlara temas ederken, düzleşmiş alanlarda boşluk (büyüme alanı) bırakır. Beyin büyüdükçe, kafa kemikleri bu boşluklara doğru genişler ve şekil alır.

Evet, kafa büyüdükçe, kraniyal tekniker düzenli kontrollerde kaskın içindeki köpük malzemeyi törpüleyerek büyümeyi yönlendirmeye devam eder.

Uyum (Kompliyans). Tedavinin başarısı doğrudan kaskın günde 23 saat takılmasına bağlıdır.