Genellikle bebeğin 2-3. aylarında, banyodan sonra saçlar ıslakken kafa şekli daha belirgin hale gelir. Üstten bakıldığında kulaklarda veya alında asimetri (birinin önde olması) fark edilebilir.
İlk değerlendirme çocuk doktoru (pediatrist) tarafından yapılır. Doktor, durumun pozisyonel mi yoksa kraniosinostoz şüphesi mi taşıdığına karar verir. Gerekirse bir Pediatrik Nöroşirurji (Beyin Cerrahisi) uzmanına yönlendirir.
Tanıyı genellikle Pediatrik hekimler koyar. Kask tedavisine uygun olup olmadığına ve zamanlamasına bu hekimler karar verir. Uygulama ise Ortez-Protez Teknikerleri tarafından yapılır.
Teşhis büyük ölçüde klinik muayene ile konur. Doktor, bebeğin kafasına üstten bakar (kulak, alın, yanak simetrisi), suturları (dikişleri) elle muayene (palpasyon) eder ve baş çevresini ölçer.
Doktor, kraniosinostozu (suturların erken kapanması) dışlamak için parmaklarıyla sutur hatlarını kontrol eder. Pozisyonel bozukluklarda suturlar açık ve hareketlidir. Sinostozda ise sutur hattında kemik bir çıkıntı (kret) hissedilebilir.
Pozisyonel plajiyosefalinin tipik bulgusudur. Bir taraftaki düzleşme, kafatasının o taraftaki kulağı ve alnı öne itmesiyle sonuçlanır. Üstten bakıldığında kafa şekli bir paralelograma benzer.
Kafanın arka kısmı tamamen düzdür. Kafa, normalden belirgin şekilde geniştir (kulaktan kulağa mesafe artmıştır) ve genellikle alın bombeli ve yüksektir.
Brakiyosefalinin (düzlüğün) şiddetini belirlemek için kullanılır. Formülü: (Kafa Genişliği / Kafa Uzunluğu) x 100.
Genellikle %76 ile %81 arası normal kabul edilir. %85'in üzeri brakiyosefali olarak değerlendirilir. %90 üzeri orta, %100 üzeri şiddetli brakisefaliyi gösterebilir.
Plajiyosefalinin (asimetrinin) şiddetini belirlemek için kullanılır. Başın iki çapraz çapı (diagonal) arasındaki farkın milimetre (mm) cinsinden ifadesidir.
CVA'nın standardize edilmiş bir başka ölçümüdür. (Uzun diagonal - Kısa diagonal) / Uzun diagonal x 100 formülüyle yüzde olarak ifade edilir.
Bu sınıflandırmalar kliniklere göre küçük değişiklikler gösterse de, genel olarak:
Şart değildir, ancak "altın standart" olarak kabul edilen en objektif yöntemdir. Kumpas ölçümleri manuel hataya açıkken, 3D yüzey tarayıcılar (lazer veya ışık bazlı) radyasyon içermeden, saniyeler içinde milimetrik hassasiyette ölçüm yapar.
Asimetriyi, hacim farklarını ve Sefalik İndeks gibi tüm ölçümleri tek seferde, hatasız ve objektif olarak verir. Tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırma yapmak için en güvenilir veriyi sağlar.
Rutin olarak kullanılmaz. Sadece kraniosinostoz şüphesi yüksekse ve fizik muayene yetersiz kalırsa suturların durumunu görmek için istenebilir.
BT (CT), kraniosinostoz tanısını doğrulamak için en net yöntemdir. Şiddetli kraniosinostoz şüphesi varsa veya cerrahi planlama gerekiyorsa çekilir. Pozisyonel plajiyosefali tanısı için gerekmez ve radyasyon içerdiği için kaçınılır.
Plajiyosefalide, düzleşen tarafın kafa tabanını (kranial baz) itmesiyle o taraftaki kulak öne doğru kayar. Bu durum, asimetrinin sadece kafa kemerinde değil, kafa tabanında da olduğunu gösterir ve tedavisi daha zordur.
